ترمهبافی
پارچه اصیل و نمادین با نقوش بتهجقه، شاخوبرگ و ابریشم رنگارنگ.
📜 دیباچه روایی و حکایت اصالت: بافت بتهجقههای طلایی در ترمه یزد
ترمهبافی هنر بافت پارچههای بسیار نفیس از الیاف کرک و ابریشم با نقشمایههای بتهجقه و شاخ گوزنی است. بافت پرتراکم پودهای رنگارنگ بر دستگاههای سنتی، ترمه یزد را به پارچهای اشرافی برای سجاده، رانر و بقچههای سنتی تبدیل کرده است.
---
۱. تعریف تخصصی و جایگاه هنری
ترمهبافی یکی از فاخرترین و اصیلترین شاخههای نساجی سنتی و پارچهبافی در فرهنگ و تمدن ایرانی است. این هنر-صنعت نماد برجستهای از ذوق، دقت، هماهنگی رنگها و ظرافتهای فنی استادکاران ایرانی محسوب میشود که طی قرنها اصالت خود را حفظ کرده است.
۲. پیشینه و ریشههای تاریخی
خاستگاه کهن و تاریخی این رشته به یزد بازمیگردد. در دورههای مختلف تاریخی از جمله عهد صفویه و قاجار، این هنر به عنوان یکی از اقلام اشرافی و کاربردی در دربار و زندگی روزمره مردم رونق چشمگیری یافت و امروزه به عنوان میراث ناملموس ملی و بینالمللی شناخته میشود.
۳. ابزارشناسی و مواد اولیه
- مواد اصلی: نخ ابریشم طبیعی یا ویسکوز مرغوب، پودهای رنگین، دستگاه بافت جاكارد یا سنتی.
- تجهیزات کارگاهی: ابزارهای دستی تخصصی، قالبها، کوره یا دارهای سنتی بر اساس استاندارد کارگاهی.
- ویژگی مواد اولیه: استفاده از الیاف، فلزات، سنگها یا چوبهای کاملاً مرغوب، طبیعی و عاری از هرگونه ناخالصی.
۴. گامهای فرآیند ساخت و تولید
۱. طراحی نقوش بتهجقه و حسینی
۲. چلهدوانی ابریشمی
۳. بافت تراکم بالای پودها با نقوش رنگارنگ
۵. شواهد اصالت و عیارسنجی کیفی
- تراکم پود پشت ترمه و تراکم رنگهای بتهجقه
۶. کاربرد معاصر، نگهداری و صادرات
رانر، سجاده، روتختی و لباسهای فاخر.