ریختهگری سنتی
ذوب فلزات و قالبگیری موم گمشده و ماسهای برای ساخت مجسمهها و ظروف.
📜 دیباچه روایی و حکایت اصالت: معرفی و جایگاه هنر ریختهگری سنتی
رشته ریختهگری سنتی یکی از هنرهای کاربردی و ارزشمند در شاخه فلزکاری و هنرهای وابسته است که خاستگاه کهن آن به دیار اصفهان و همدان بازمیگردد. در این هنر، استادکاران با بهرهگیری از مواد اولیه طبیعی (برنج، برنز، مس، موم طبیعی، ماسه نسوز و کوره ذوب) و ابزارهای تخصصی کارگاهی، اثری هویتمند خلق میکنند.
فرآیند تولید این هنر مستلزم شکیبایی، مهارت دست و رعایت دقیق مراحل فنی است تا خروجی نهایی از استحکام، ظرافت و عیار کیفی استانداردهای صنایعدستی ایران برخوردار باشد.
---
۱. تعریف تخصصی و جایگاه هنری
ریختهگری سنتی یکی از فاخرترین و اصیلترین شاخههای فلزکاری و هنرهای وابسته در فرهنگ و تمدن ایرانی است. این هنر-صنعت نماد برجستهای از ذوق، دقت، هماهنگی رنگها و ظرافتهای فنی استادکاران ایرانی محسوب میشود که طی قرنها اصالت خود را حفظ کرده است.
۲. پیشینه و ریشههای تاریخی
خاستگاه کهن و تاریخی این رشته به اصفهان و همدان بازمیگردد. در دورههای مختلف تاریخی از جمله عهد صفویه و قاجار، این هنر به عنوان یکی از اقلام اشرافی و کاربردی در دربار و زندگی روزمره مردم رونق چشمگیری یافت و امروزه به عنوان میراث ناملموس ملی و بینالمللی شناخته میشود.
۳. ابزارشناسی و مواد اولیه
- مواد اصلی: برنج، برنز، مس، موم طبیعی، ماسه نسوز و کوره ذوب.
- تجهیزات کارگاهی: ابزارهای دستی تخصصی، قالبها، کوره یا دارهای سنتی بر اساس استاندارد کارگاهی.
- ویژگی مواد اولیه: استفاده از الیاف، فلزات، سنگها یا چوبهای کاملاً مرغوب، طبیعی و عاری از هرگونه ناخالصی.
۴. گامهای فرآیند ساخت و تولید
۱. ساخت مدل مومی اولیه
۲. قالبگیری با گل یا ماسه نسوز
۳. ذوب موم و ریختن فلز مذاب درون قالب
۵. شواهد اصالت و عیارسنجی کیفی
- عدم وجود حباب (مک) درون فلز و پرداخت صیقلی سطح
۶. کاربرد معاصر، نگهداری و صادرات
ساخت مجسمهها، پایههای لستر و ظروف برنزی.