گیوهبافی و گیوهدوزی
بافت رویه نخی و دوخت کفی چرمی یا پارچهای پاپوش سنتی و خنک ایرانی.
📜 دیباچه روایی و حکایت اصالت: رویهبافی پنبهای و تختکشی پاپوش سنتی
گیوهبافی هنر رویهبافی نخ پنبهای و تختکشی با چرم یا پارچه برای ساخت پاپوش خنک، سبک و ارگونومیک سنتی است.
---
۱. تعریف تخصصی و جایگاه هنری
گیوهبافی و گیوهدوزی یکی از فاخرترین و اصیلترین شاخههای حصیربافی و سایر صنایع دستی در فرهنگ و تمدن ایرانی است. این هنر-صنعت نماد برجستهای از ذوق، دقت، هماهنگی رنگها و ظرافتهای فنی استادکاران ایرانی محسوب میشود که طی قرنها اصالت خود را حفظ کرده است.
۲. پیشینه و ریشههای تاریخی
خاستگاه کهن و تاریخی این رشته به کرمانشاه، ملایر، آباده و اصفهان بازمیگردد. در دورههای مختلف تاریخی از جمله عهد صفویه و قاجار، این هنر به عنوان یکی از اقلام اشرافی و کاربردی در دربار و زندگی روزمره مردم رونق چشمگیری یافت و امروزه به عنوان میراث ناملموس ملی و بینالمللی شناخته میشود.
۳. ابزارشناسی و مواد اولیه
- مواد اصلی: نخ پنبه، چرم گاو، پارچه فشرده.
- تجهیزات کارگاهی: ابزارهای دستی تخصصی، قالبها، کوره یا دارهای سنتی بر اساس استاندارد کارگاهی.
- ویژگی مواد اولیه: استفاده از الیاف، فلزات، سنگها یا چوبهای کاملاً مرغوب، طبیعی و عاری از هرگونه ناخالصی.
۴. گامهای فرآیند ساخت و تولید
۱. بافت رویه نخی
۲. تکهکوبی کفی پارچهای یا چرمی
۳. تسیم و دوخت رویه به کفی
۵. شواهد اصالت و عیارسنجی کیفی
- خنکی فوقالعاده و عدم تعریق پا
۶. کاربرد معاصر، نگهداری و صادرات
پاپوش سنتی تابستانی.